Veteriner Kardiyoloji Nedir?
Veteriner kardiyoloji, hayvanlarda kalp ve damar hastalıklarının teşhisi, tedavisi ve takibiyle ilgilenen veteriner hekimliği alanıdır. Kalbin yapısı, ritmi, pompalama gücü ve kan dolaşımı bu kapsamda incelenir. Kedi ve köpeklerde kalp kapağı hastalıkları, kalp kası bozuklukları, doğuştan kalp sorunları ve tansiyon hastalıkları değerlendirilir. Kardiyolojik muayene, şikâyeti bulunan hayvanların yanı sıra kalp hastalığı riski taşıyan hayvanların kontrollerinde de uygulanır.
Veteriner Kardiyoloji Servisinde Sunulan Hizmetler
Veteriner kardiyoloji servisinde kalp sağlığını değerlendirmek, hastalığın nedenini belirlemek ve tedaviyi planlamak için çeşitli incelemeler yapılır. Muayene bulgularına göre başvurulan hizmetler şunlardır:
Kardiyolojik Muayene: Kalp ve akciğer sesleri dinlenir, nabız ve dolaşım bulguları değerlendirilir.
EKO ve Doppler İncelemesi: Kalbin yapısı, kapakların çalışması ve kalp içindeki kan akışı görüntülenir.
EKG ve Holter Takibi: Kalp ritmi incelenir. Aralıklı gelişen ritim sorunlarında taşınabilir Holter cihazıyla uzun süreli kayıt alınabilir.
Tansiyon Ölçümü: Kan basıncı ölçülerek yüksek veya düşük tansiyon araştırılır.
Tamamlayıcı Tetkikler: Gerektiğinde göğüs röntgeni ve kan testleriyle kalp, akciğerler ve genel sağlık durumu değerlendirilir.
Tedavi ve Kontrol: Hastalığa uygun tedavi başlanır, ilaçların etkisi ve hastalığın seyri düzenli kontrollerle izlenir.
Koruyucu Değerlendirme: Kalp hastalığına yatkın hayvanlarda ve gerekli görülen anestezi öncesi kontrollerde kalp sağlığı incelenir.
Kedi ve Köpeklerde Önemli Kalp ve Damar Hastalıkları
Kedi ve köpeklerde kalp ve damar hastalıkları doğuştan bulunabilir veya sonradan gelişebilir. Kardiyoloji kapsamında değerlendirilen başlıca hastalık grupları şunlardır:
Kalp Kapağı Hastalıkları: Dejeneratif mitral kapak hastalığı, triküspit kapak hastalığı.
Kalp Kası Hastalıkları: Hipertrofik kardiyomiyopati, dilate kardiyomiyopati, restriktif kardiyomiyopati, aritmojenik kardiyomiyopati.
Doğuştan Kalp Hastalıkları: Patent duktus arteriozus (PDA), pulmoner stenoz, subaortik stenoz, kalp bölmeleri arasındaki delikler, kapak displazileri.
Ritim Bozuklukları: Atriyal fibrilasyon, ventriküler taşikardi, atriyoventriküler bloklar, hasta sinüs sendromu.
Kalp Zarı Hastalıkları: Perikardit, perikardiyal efüzyon, konstriktif perikardit.
Damar ve Dolaşım Hastalıkları: Sistemik hipertansiyon, pulmoner hipertansiyon, arteriyel tromboemboli.
Enfeksiyon ve Parazit Kaynaklı Hastalıklar: Enfektif endokardit, enfeksiyöz miyokardit, kalp kurdu hastalığı.
Kedi ve Köpeklerde Kalp ve Dolaşım Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
Kedi ve köpeklerde kalp ve dolaşım hastalıkları; solunum güçlüğü, çabuk yorulma ve bayılma gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Erken dönemde belirtiler hafif olabilir veya günlük yaşamda fark edilmeyebilir. Dikkat edilmesi gereken başlıca belirtiler şunlardır:
Solunum Güçlüğü: Dinlenirken hızlı nefes alma, nefes alırken zorlanma ve rahat yatamama.
Çabuk Yorulma ve Egzersiz İntoleransı: Yürüyüş, oyun veya merdiven çıkma sırasında kısa sürede yorulma ve sık dinlenme ihtiyacı.
Öksürük: Özellikle köpeklerde görülebilen, kalp veya solunum yolu hastalıklarıyla ilişkili öksürük.
Bayılma ve Güçsüzlük: Kısa süreli bilinç kaybı, aniden yere yığılma veya ayakta durmakta zorlanma.
Diş Etlerinde Renk Değişikliği: Diş etlerinde solukluk, mavimsi veya gri görünüm.
Karında Şişlik: Karın boşluğunda sıvı birikimine bağlı büyüme ve gerginlik.
İştah ve Kilo Kaybı: Mama tüketiminde azalma, zayıflama ve kas kaybı.
Bacaklarda Ani Güç Kaybı: Özellikle kedilerde arka bacakları aniden kullanamama, belirgin ağrı ve patilerde soğuma.
Kedilerde öksürük daha çok solunum yolu hastalıklarıyla ilişkilidir. Belirgin nefes darlığı, bayılma, bacakları aniden kullanamama veya kedilerde ağzı açık solunum durumunda acilen veteriner kliniğine başvurulmalıdır.
Kedi ve Köpeklerde Kardiyolojik Muayene Nasıl Yapılır?
Kardiyolojik muayenede önce hayvanın şikâyetleri ve sağlık geçmişi öğrenilir, ardından kalp ve dolaşım sistemi incelenir. Muayene şu aşamalarla ilerler:
Sağlık Geçmişi: Belirtilerin başlangıcı, günlük hareketlerdeki değişiklikler, önceki hastalıklar ve kullanılan ilaçlar öğrenilir.
Genel Kontrol: Solunum şekli, vücut ağırlığı, diş etlerinin rengi ve genel durum değerlendirilir.
Kalp ve Akciğerlerin Dinlenmesi: Stetoskopla kalp atımları, üfürüm ve akciğer sesleri kontrol edilir.
Dolaşımın Değerlendirilmesi: Nabzın gücü ve kalp atımlarıyla uyumu incelenir. İhtiyaca göre tansiyon ölçülür.
Tetkiklerin Planlanması: Bulgulara göre EKO, EKG, göğüs röntgeni veya kan testleri istenir.
Sonuçların Açıklanması: Muayene ve tetkik sonuçlarına göre tedavi ihtiyacı, kontrol zamanı ve evde takip edilecek belirtiler belirlenir.
Muayeneye gelirken önceki tetkikleri ve kullanılan ilaçların listesini yanınızda bulundurabilirsiniz. Bayılma veya solunum değişikliği sırasında çekilmiş videolar da hekimin değerlendirmesine yardımcı olabilir.
Veteriner EKO (Ekokardiyografi)
Veteriner EKO, kalbin ultrasonla incelenmesidir. Kalp odacıklarının büyüklüğü, kas duvarlarının kalınlığı, kapakların hareketi ve kalbin kasılma gücü görüntülenir. Doppler incelemesiyle kanın akış yönü ve hızı ölçülerek kapak kaçakları ve darlıklar araştırılır.
EKO; kalp kası hastalıklarının, kapak sorunlarının, doğuştan gelen bozuklukların ve kalp çevresindeki sıvı birikiminin değerlendirilmesinde kullanılır. Hastalığın takibinde önceki ölçümlerle karşılaştırılarak kalpteki değişiklikler izlenebilir.
Veteriner EKG (Elektrokardiyografi)
Veteriner EKG, kalbin elektriksel aktivitesini kaydederek atımların hızını ve düzenini değerlendiren incelemedir. Özellikle düzensiz kalp atımı, bayılma veya ritim bozukluğu şüphesinde uygulanır. Kalpteki elektriksel uyarıların iletimi de bu kayıt üzerinden incelenir.
Aralıklı gelişen ritim sorunlarında Holter cihazıyla günlük yaşam sırasında uzun süreli kayıt alınabilir. EKG kalbin ritmini, EKO ise yapısını ve çalışma gücünü değerlendirdiği için gerekli durumlarda iki yöntem birlikte kullanılır.
Kedi ve Köpeklerde EKO ve EKG Çekimi Nasıl Yapılır?
EKO ve EKG çekimi, çoğu kedi ve köpekte uyanıkken yapılır. Hayvan rahat bir pozisyona alınır ve kayıt sırasında sakin tutulur. İnceleme şu adımlarla tamamlanır:
Hazırlık: Kullanılan ilaçlar ve sağlık durumu değerlendirilir. Açlık veya ilaçlarla ilgili özel bir hazırlık gerekiyorsa klinik önceden bilgi verir.
Pozisyon: Kedi veya köpek yumuşak bir yüzeye yatırılır. Solunum sorunu varsa rahat nefes alabileceği pozisyon tercih edilir.
EKO Çekimi: Göğüs bölgesine jel sürülür ve ultrason başlığı cilde yerleştirilir. Daha net görüntü almak için küçük bir alandaki tüyler kısaltılabilir.
EKG Çekimi: Bacaklara ve gerektiğinde göğüs bölgesine elektrotlar takılır. Kalbin elektriksel aktivitesi cihaz tarafından kaydedilir.
Değerlendirme: Görüntüler, kalp ölçümleri ve ritim kayıtları incelenerek sonuçlar açıklanır.
Çekimler çoğunlukla genel anesteziye ihtiyaç duyulmadan tamamlanır. Belirgin korku veya hareketlilik durumunda veteriner hekim uygun bir sakinleştirme yöntemi seçebilir.
Veteriner Kardiyolojide Tedavi Yöntemleri
Veteriner kardiyolojide tedavi, hastalığın türüne ve evresine göre planlanır. İlaçlarla kalbin çalışması desteklenir, sıvı birikimi, tansiyon ve ritim sorunları kontrol altına alınır. Uygun hastalarda kalp pili, kateterle müdahale veya cerrahi tedavi uygulanabilir. Tedavinin etkisi düzenli kontrollerle değerlendirilirken evde solunum, hareketlilik ve iştah takip edilir.
