Kedi ve köpeklerde kulak kaşıntısı, burun akıntısı, ses değişikliği ve gürültülü solunum, günlük yaşamı etkileyen önemli şikâyetlerdir. Bu belirtilerin arkasında enfeksiyonlar, yabancı cisimler veya doğuştan gelen yapısal sorunlar bulunabilir. Veteriner KBB bölümünde, şikâyetin kaynağı muayene ve gerekli incelemelerle araştırılır. Tedavi, ilaç uygulamalarından endoskopik işlemlere ve cerrahi müdahalelere kadar hastanın ihtiyacına göre planlanır.
Veteriner KBB Nedir?
Veteriner KBB, hayvanlarda kulak, burun, sinüs, yutak ve gırtlak hastalıklarının teşhis ve tedavisini kapsayan hizmet alanıdır. İşitme, denge, burundan nefes alma ve yutma sorunları bu kapsamda değerlendirilir. Muayenede kulak kanalı, burun boşluğu ve üst solunum yolları incelenir. Hastalığın yerine ve nedenine göre ilaç tedavisi, endoskopik uygulamalar veya cerrahi işlemler planlanır.
Hangi Durumlarda Veteriner KBB Muayenesi Gerekir?
Kulak, burun veya boğazla ilgili şikâyetler tekrarlıyorsa, uzun sürüyorsa ya da hayvanın beslenmesini ve solunumunu etkiliyorsa veteriner KBB muayenesi gerekir. Muayene gerektiren başlıca durumlar şunlardır:
Kulak Akıntısı ve Kötü Koku: Süren veya tekrarlayan akıntı, kulakta kötü koku ve kızarıklık.
Kaşıntı ve Baş Sallama: Kulağı sık kaşıma, başını sallama ve kulağa dokunulduğunda ağrı.
Denge Değişiklikleri: Başı eğik tutma, sendeleme veya yürürken dengesini kaybetme.
Burun Akıntısı ve Hapşırma: Uzun süren, özellikle tek taraflı veya kanlı burun akıntısı ve sık hapşırma.
Yutma ve Ses Sorunları: Yutkunurken zorlanma, tekrarlayan öğürme, havlama veya miyavlama sesinde değişiklik.
Solunum Seslerinde Değişiklik: Yeni başlayan veya artan horlama, hırıltı ve nefes alırken zorlanma.
Belirgin nefes darlığı, dilde morarma veya kedilerde ağzı açık solunum fark edildiğinde acilen veteriner kliniğine başvurulmalıdır.
Veteriner KBB Kapsamında Değerlendirilen Hastalıklar
Kedi ve Köpeklerde Kulak Hastalıkları
Kulak hastalıkları; kaşıntı, baş sallama, kötü koku, akıntı ve dokunulduğunda ağrıyla kendini gösterebilir. Orta veya iç kulağın etkilendiği durumlarda başı eğik tutma ve denge kaybı da görülebilir. Başlıca hastalık ve sorunlar şunlardır:
Kulak İltihapları: Dış kulak yolu, orta kulak ve iç kulak iltihabı.
Parazit ve Alerji Kaynaklı Sorunlar: Kulak uyuzu, alerjiye bağlı kulak yolu iltihabı.
Yabancı Cisimler: Pisi pisi otu ve kulak kanalına kaçan diğer maddeler.
Polip ve Tümörler: Kulak kanalında veya orta kulakta gelişen oluşumlar.
Kulak Kepçesi Sorunları: Kulak hematomu, yaralanmalar ve deri hastalıkları.
Tekrarlayan kulak iltihaplarında enfeksiyonun yanı sıra alerji, parazit veya kulak kanalındaki yapısal değişiklikler de araştırılır.
Kedi ve Köpeklerde Burun ve Sinüs Hastalıkları
Burun ve sinüs hastalıklarında hapşırma, burun akıntısı, tıkanıklık ve burundan kanama görülebilir. Akıntının süresi, tek veya iki taraflı olması ve eşlik eden belirtiler muayenede değerlendirilir. Bu bölgede karşılaşılan başlıca sorunlar şunlardır:
İltihabi Hastalıklar: Rinit ve sinüzit.
Enfeksiyonlar: Viral enfeksiyonlar, mantar enfeksiyonları ve ikincil bakteriyel enfeksiyonlar.
Yabancı Cisimler: Ot parçaları ve burun boşluğuna kaçan diğer maddeler.
Yapısal Darlıklar: Burun deliği darlığı ve burun içindeki geçiş sorunları.
Polip ve Tümörler: Burun boşluğu, sinüs veya geniz bölgesindeki oluşumlar.
Diş Kaynaklı Sorunlar: Diş kökü enfeksiyonları ve ağız ile burun arasında oluşan açıklıklar.
Kedi ve Köpeklerde Boğaz ve Üst Solunum Yolu Hastalıkları
Boğaz ve üst solunum yolu sorunları; ses değişikliği, öğürme, yutma güçlüğü ve gürültülü nefes almayla ortaya çıkabilir. Muayenede yutak, yumuşak damak ve gırtlak değerlendirilir. Başlıca hastalıklar şunlardır:
İltihabi Hastalıklar: Farenjit, larenjit ve bademcik iltihabı.
Yumuşak Damak Sorunları: Uzamış veya kalınlaşmış yumuşak damak.
Gırtlak Hastalıkları: Gırtlak felci ve gırtlak çökmesi.
Polip ve Kitleler: Nazofarengeal polipler, yutak ve gırtlak kitleleri.
Yabancı Cisimler: Boğaza takılan kemik, oyuncak veya diğer maddeler.
Veteriner KBB Kliniği Uygulamaları Nelerdir?
Veteriner KBB değerlendirmesinde önce şikâyetin bulunduğu bölge muayene edilir. Bulgulara göre örnekleme, görüntüleme ve tedavi yöntemleri seçilir. Hastanın ihtiyacına ve kliniğin olanaklarına göre uygulanabilen başlıca işlemler şunlardır:
Kulak Muayenesi ve Otoskopi: Kulak kanalı ve kulak zarı incelenir. İltihap, yabancı cisim, polip ve kanal darlıkları araştırılır.
Örnek Alma ve Laboratuvar İncelemesi: Kulak akıntısı mikroskop altında değerlendirilerek bakteri, maya ve iltihap hücreleri incelenir. Gerektiğinde kültür, enfeksiyon testleri veya biyopsi planlanır.
Rinoskopi ve Boğaz İncelemesi: Kameralı cihazlarla burun boşluğu ve geniz bölgesi görüntülenebilir. Gırtlak muayenesinde hava yolunun açıklığı ve gırtlak hareketleri değerlendirilir.
Görüntüleme: Orta kulak, burun ve sinüs sorunlarında bilgisayarlı tomografi veya diğer görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir.
Temizlik ve İlaç Tedavisi: Kulak kanalındaki birikimler uygun yöntemle temizlenir. Enfeksiyon, parazit veya iltihabın nedenine yönelik ilaçlar kullanılır.
Yabancı Cisim Çıkarma ve Cerrahi: Yabancı cisimlerin çıkarılması, poliplerin alınması, ileri kulak hastalıklarının ve hava yolu darlıklarının cerrahi tedavisi değerlendirilir.
İleri görüntüleme veya özel cerrahi gerektiren durumlarda uygun merkeze yönlendirme yapılabilir.
Kedi ve Köpeklerde Rinoplasti (Burun Genişletme Ameliyatı)
Kedi ve köpeklerde burun genişletme ameliyatı, burun deliklerindeki darlığın giderilerek hava geçişinin rahatlatılması amacıyla yapılan cerrahi işlemdir. Özellikle kısa burunlu ırklarda görülen yapısal darlıklar, nefes almayı güçleştirebilir. Ameliyat kararı, burun yapısının ve solunum güçlüğünün birlikte değerlendirilmesiyle verilir. Bazı hastalarda yumuşak damak veya gırtlak sorunlarının da tedavi edilmesi gerekebilir.
