Kedi ve köpeklerde fark edilen bir kitle, iyileşmeyen yara veya organlardaki değişiklik, ayrıntılı inceleme gerektirebilir. Bu durumlarda muayene bulgularının yanında kan, hücre ve doku örnekleri değerlendirilir. Patolojik incelemelerle sorunun kaynağı araştırılır ve tedavi planı elde edilen bulgulara göre hazırlanır.
Veteriner Patoloji Nedir?
Veteriner patoloji, hayvanlarda hastalıkların nedenlerini ve hücre, doku ve organlarda oluşturduğu değişiklikleri inceleyen veteriner hekimliği alanıdır. Kan, vücut sıvısı, hücre ve doku örnekleri laboratuvar yöntemleriyle değerlendirilir. Tümörler, iltihaplanma, enfeksiyonla ilişkili değişiklikler ve doku hasarı bu kapsamda araştırılır. Bulgular, muayene ve diğer tetkiklerle birlikte yorumlanır. Ölüm nedeninin belirlenmesine yönelik incelemeler de veteriner patolojinin kapsamındadır.
Veteriner Patoloji Hangi Alanlara Ayrılır?
Veteriner patoloji, anatomik patoloji ve klinik patoloji olmak üzere iki ana alana ayrılır. İncelenen örneklere ve kullanılan yöntemlere göre bu alanların kapsamı şöyledir:
Anatomik Patoloji: Organ ve dokulardaki yapısal değişikliklerin incelenmesi. Biyopsi örnekleri, ameliyat sırasında alınan kitleler ve ölüm sonrası organ incelemeleri.
Klinik Patoloji: Kan, idrar, vücut sıvıları ve hücre örneklerinin değerlendirilmesi. Kan hücrelerinin incelenmesi, biyokimyasal analizler ve sitolojik incelemeler.
Veteriner Patolojide Hangi İncelemeler Yapılır?
Veteriner patolojide hücre ve doku incelemeleriyle birlikte kan ve vücut sıvısı analizleri yapılır. Klinik ortamında alınan örnekler, incelemenin türüne göre ilgili laboratuvara gönderilir. Başlıca incelemeler şunlardır:
Sitolojik İnceleme: Kitlelerden, lenf düğümlerinden veya vücut sıvılarından alınan hücrelerin mikroskop altında değerlendirilmesi.
Histopatolojik İnceleme: Biyopsiyle veya ameliyat sırasında alınan dokulardaki yapısal değişikliklerin incelenmesi.
Tümör Değerlendirmesi: Tümörün türünün, uygun vakalarda derecesinin ve ameliyatla alınan dokunun cerrahi sınırlarının araştırılması.
Kan ve Vücut Sıvısı Analizleri: Kan hücreleri, biyokimyasal değerler, idrar ve diğer vücut sıvılarının değerlendirilmesi.
Özel Boyamalar ve İleri İncelemeler: Tanıyı netleştirmek amacıyla uygun laboratuvarlarda özel boyama ve immünohistokimya yöntemlerinin uygulanması.
Nekropsi: Ölüm nedeninin araştırılması için uygun donanıma sahip merkezlerde vücudun, organların ve doku örneklerinin incelenmesi.
Kedi ve Köpeklerde Patolojik İnceleme Gerektirebilen Hastalıklar
Kedi ve köpeklerde deri hastalıkları, kitleler, kan hastalıkları ve iç organlardaki sorunların tanısında patolojik inceleme gerekebilir. İnceleme yapılabilen başlıca hastalık grupları şunlardır:
Deri Hastalıkları: Kronik dermatitler, bağışıklık kaynaklı deri hastalıkları, deri enfeksiyonları ve iyileşmeyen yaralar.
Deri ve Deri Altı Kitleleri: Lipomlar, kistler, mast hücreli tümörler ve yumuşak doku sarkomları.
Meme Hastalıkları: Meme tümörleri, meme bezi iltihabı ve doku büyümeleri.
Kan ve Lenf Sistemi Hastalıkları: Anemiler, lösemiler, lenfomalar ve lenf düğümü iltihapları.
Sindirim Sistemi Hastalıkları: Kronik bağırsak iltihapları, bağırsak lenfoması ve diğer mide-bağırsak tümörleri.
Karaciğer ve Böbrek Hastalıkları: Hepatit, karaciğer yağlanması, böbrek iltihapları ve organ tümörleri.
Bu hastalıkların değerlendirilmesinde kan testi, hücre incelemesi veya doku biyopsisi seçilebilir. Uygun yöntem, muayene bulgularına ve şüphelenilen hastalığa göre belirlenir.
Kedi ve Köpeklerde Patolojik İnceleme İçin Örnek Nasıl Alınır?
Patolojik inceleme için kan, hücre, sıvı veya doku örneği alınır. Örnekleme yöntemi, araştırılan hastalığa ve incelenecek bölgeye göre belirlenir. İşlem şu aşamalarla gerçekleştirilir:
Bölgenin Belirlenmesi: Kitle, yara veya şüpheli organ muayene edilir. İç organlardan örnek alınırken gerektiğinde ultrasonla bölgenin yeri belirlenir.
İşlem Öncesi Hazırlık: Hayvanın genel sağlık durumu ve kanama riski değerlendirilir. İşlemin kapsamına göre lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi planlanır.
Örneğin Alınması: Kan ve sıvılar uygun iğnelerle alınır. Hücre örneklemesinde ince iğne veya sürüntü yöntemi kullanılırken doku incelemesi için biyopsiyle bir parça ya da uygun durumlarda kitlenin tamamı alınır.
Hazırlama ve Gönderim: Örnekler, istenen incelemeye uygun şekilde hazırlanıp etiketlenir. Sağlık geçmişi ve örnek alınan bölgeye ait bilgilerle birlikte laboratuvara gönderilir.
İşlem Sonrası Bakım: Örnek alınan bölge kontrol edilir. İşleme göre ağrı kontrolü, pansuman ve dikiş bakımı
Patoloji Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?
Patoloji raporu, muayene bulguları ve diğer tetkiklerle birlikte değerlendirilir. Raporda hücre veya dokularda saptanan değişiklikler ve ulaşılabilen tanı belirtilir. Tümörlerde tür, uygun durumlarda derece ve cerrahi sınırlar da incelenir. Tedavi ve takip planı bu bulgulara göre hazırlanır, tanı belirsiz kaldığında ek inceleme veya yeniden örnekleme planlanabilir.
